010
Bron

In de zomer van 1881 opent in de buurt van station Delftse Poort een nieuwe attractie: het Groot Nationaal Panorama. Tegen betaling van een entreeprijs van 99 cent worden bezoekers hier teruggevoerd naar een van de bekendste veldslagen uit de vaderlandse geschiedenis, de Slag bij Nieuwpoort. Vanaf een hoger gelegen punt zien ze hoe soldaten van Maurits van Nassau op 2 juli 1600 met succes optrekken tegen een Spaanse legermacht onder leiding van groothertog Albrecht van Oostenrijk.

Levensecht

Volgens journalisten die het panorama bezichtigen is het allemaal verbluffend levensecht. ‘Men zou zweren de troepen in werkelijkheid den heuvel te zien omtrekken, zich naar het strand voortbewegende. Het is of men de paarden ziet draven, de kanonnen hoort bulderen, de kruitdamp onze zinnen benevelt’, schrijft een van hen.

De populariteit van panorama's

Panoramaschilderingen van landschappen, zeegezichten of historische taferelen zijn populair in deze jaren. Rond dezelfde tijd dat in Rotterdam het Groot Nationaal Panorama tot stand komt opent in Den Haag Panorama Mesdag, een van de weinige panorama’s die nog altijd bestaan. Kort daarvoor heeft Amsterdam ook een panoramagebouw in gebruik genomen, met daarin een schildering van het Beleg van Haarlem in 1572.

Belgische betrokkenheid

Vooral in België zijn diverse ondernemingen actief die in de grote Europese steden panorama’s proberen te stichten. Bij de oprichting van het Rotterdamse panorama is een Brussels bedrijf betrokken dat hiervoor samenwerkt met plaatselijke zakenmensen.

De rise & fall van het Groot Nationaal Panorama

Het Groot Nationaal Panorama kent een veelbelovende start. Na een week zijn al meer dan 1500 bezoekers de kassa gepasseerd. Na vier maanden kunnen de investeerders een royale winst bijschrijven. Maar al gauw is het nieuwtje eraf en nemen de bezoekcijfers af. In een poging het tij te keren wordt de schildering van de Slag bij Nieuwpoort omgewisseld voor een panorama van de Slag bij Waterloo in 1815. Het mag niet baten: in december 1886 gaat het gebouw onder de hamer, waarna het wordt gesloopt.

Herkomst

Maker

Onbekend

Datering

circa 1884

Collectie

Vroege foto's

Nummer

4187 _ 1990-1286

Link

https://hdl.handle.net/21.12133/F81692F6A6884D2D98CE30D9833B6C59

Gerelateerde thema's

Actualiteit

Trefwoorden

Kunst

Beschikbare tools

Overzicht van bron(nen) op de kaart

Alle bronnen